In “Belorta News 47”, het jongste nummer van de Groente- en Fruitveiling Belorta, nam ik kennis van de areaal-enquête inzake fruitteelt voor het jaar 2026. Over de voorbije jaren heen is in Haspengouw een lichte daling van de landbouwoppervlak-te bestemd voor fruitteelt vastgesteld. Het globale areaal pitfruit (appel en peer) daalt in 2026 met ca. 4%; er worden meer percelen appel dan peer gerooid. De terugval van het steenfruit is nog frappanter. Het areaal krieken dat afgelopen jaar (2025) al fors kromp, daalt verder met 2%. Voor kers en pruim verwacht men een terugval met resp. 6 en 21%! Al deze klassieke fruitvariëteiten laten deze zorgwekkende economische tendensen echter niet aan hun hart komen. Telkenjare als het lente wordt beginnen ze spontaan te bloesemen en komt het Haspengouws bloesem-toerisme op gang. De witte en roze bloesembloemen zijn al generaties lang een inspiratiebron voor lyrische ontboezemingen, verzen en gedichten. Een bloemlezing.
Haspengouw
31 maart 2026 335
De afgelopen maanden droegen meerdere berichten en onderzoeken omtrent de kennis van het Gallo-Romeins verleden mijn aandacht en belangstelling weg. Sta me toe dat ik hieruit twee onderwerpen in één blog ter sprake breng: enerzijds een micro-onderzoek, anderzijds een allesomvattende synthese op macroschaal van de Gallo-Romeinse geschiedenis van heel Gallië. Beide zijn bevattelijk en overzichtelijk gepresenteerd in een boek: het ene o.l.v. archeologe Else Hartoch, het andere bezield en geschreven door historicus Robert Nouwen. Het micro-onderzoek betreft de analyse van Romeinse schrijftabletten met moderne onderzoekstechnieken; dit leverde heel wat nieuwe informatie en inzichten omtrent het dagdagelijkse leven in de Atuatuca Tungrorum (het huidige Tongeren) op. Nouwen noemt zijn boek ‘Rome en de Lage Landen” terecht zijn levenswerk, een synthese van meer dan 35 jaar intens onderzoek, niet alleen in Tongeren maar ook in de andere West-Europese regio’s die eertijds de aandacht van Romeinse keizers wegdroegen.
Haspengouw
Tongeren
3 maart 2026 385
Deze blog lijst een aantal ‘kleine monumenten’ langs Haspengouwse straten en pleinen op … vandaar de typering straat- en pleinmeubilair. Vaak zijn ze zo onopvallend of bescheiden geplaatst dat men ze achteloos en zonder aandacht passeert. Nochtans kan hun boodschap of getuigenis groots zijn. Het zijn immers vaak aanknopingspunten met historische gebeurtenissen en tendensen. Vooral dit wil ik benadrukken bij het schrijven van deze blog. Verwacht ditmaal geen plejade van kerken, kastelen of andere architecturale blikvangers … die staan immers al voldoende in the picture. Maar bereid je voor op een literair-historische wandeling langs o.m. een speciale stoel, een tandpijnboom, oorlogskruisen en -monumenten, een waterpomp en een bronmonument, heksen en bokkenrijders, ongevalskruisen en andere drama’s, helden en wapenschilden, Gallo-Romeins straatmeubilair, grenspalen en kiosken, …
Haspengouw
17 februari 2026 364
Stilaan komen politici tot het besef dat er in onze samenleving tijdens de jongste decennia een en ander uit de hand gelopen is … niet in het minst op financieel vlak. De pot is leeg, het gat wordt almaar dieper! Dagelijks worden we geconfronteerd met ‘snoeiwerk’ en besparingen her en der in de sociale en culturele sectoren… wellicht zullen deze ingrepen ook hun weerslag hebben op de erfgoedsector en materiële restanten van ons rijk Vlaams cultuurlandschap. Daarom belicht ik in onderhavige Haspengouw-blog de huidige stand van zaken omtrent enerzijds het UNESCO werelderfgoed, anderzijds de Vlaamse topstukken in Haspengouw. Dertien begijnhoven in Vlaanderen, waaronder de ‘besloten hofjes’ van Sint-Truiden en Tongeren, prijken op de UNESCO werelderfgoedlijst … maar de begijnhofkerk van Tongeren is niet meer toegankelijk en hoogdringend aan restauratie toe! Meerdere Vlaamse topstukken bevinden zich in Haspengouwse musea, o.a. in Museum De Mindere (Sint-Truiden) en het Jenevermuseum (Hasselt). Welnu, de HBVL-krant van 1 oktober 2025 bloklettert: “Het Jenevermuseum en Museum De Mindere moeten, samen met 20 andere bovenlokale musea in Vlaanderen, jaarlijks vijf procent inleveren”. Het valt te vrezen dat dit nog maar het begin is en wat zullen de gevolgen van de besparingen zijn voor de restauratie van het kasteel van Heers, de abdij-site van Sint-Truiden en andere Haspengouwse erfgoedsites?
Haspengouw
14 oktober 2025 540
In het verkiezingsjaar 2024 werden her en der in Haspengouw diverse frisse ideeën en nieuwe initiatieven gelanceerd. De meeste hiervan moeten in de komende jaren nog verder uitgewerkt en gefinaliseerd worden. In deze blog zoem ik in op een tiental lopende projecten en (gedeeltelijke) realisaties onder diverse noemers: natuur, landschap, cultuur, erfgoed, toerisme, beleving, samenleving, …
Haspengouw
28 januari 2025 743
